Kilka danych – chociaż tylko 0,5% (pół procent!) wszystkich przedsiębiorstw znajduje się w rękach zagranicznych, to jednak firmy zagraniczne i duże przedsiębiorstwa generują nieproporcjonalnie wysoki udział w wartości dodanej, wydatkach na badania i rozwój, eksporcie oraz inwestycjach. Przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym odpowiadały za około 44% wartości towarów i usług wywożonych z Polski.

W Polsce odsetek absolwentów kierunków STEM jest niższy niż w krajach przodujących w dziedzinie innowacji – w 2022 r. mniej niż 20% absolwentów podjęło pracę w dziedzinach nauki, technologii, inżynierii lub matematyki. Jest to najniższy wynik spośród czterech krajów Europy Środkowej i Wschodniej (4CEE), tj. Bułgarii, Chorwacji, Polski i Rumunii.

Polska plasuje się wśród krajów UE osiągających najsłabsze wyniki w zakresie wspólnych publikacji naukowych podmiotów publicznych i prywatnych, co stanowi kluczowy wskaźnik transferu wiedzy między środowiskiem akademickim a przemysłem (EIS 2024). Z wynikiem odpowiadającym 56,6% średniej unijnej Polska pozostaje daleko w tyle za Danią (489%) i Finlandią (368%) – dwoma krajami osiągającymi najlepsze wyniki w Europie – i nadal plasuje się znacznie poniżej poziomu odniesienia dla UE.

Polska boryka się z poważnym deficytem inwestycji w sektorze prywatnym, plasując się w dolnym 25. percentylu wśród 27 państw UE pod względem udziału inwestycji w PKB. – Inwestycje venture capital w Polsce wyniosły około 0,05% PKB, czyli znacznie poniżej średniej unijnej wynoszącej 0,19% (Komisja Europejska, 2022), mimo że Polska jest największym rynkiem spośród porównywalnych krajów.

Współpraca między uczelniami a przemysłem jest wyjątkowo słaba – zaledwie 5% publikacji naukowych wiodących polskich uczelni powstaje we współpracy z partnerami biznesowymi, co stanowi najniższy wskaźnik w Europie. Istnieją również obawy dotyczące jakości absolwentów szkolnictwa wyższego, którym często brakuje praktycznych umiejętności w zakresie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki (STEM) oraz badań naukowych. Sytuację pogarsza brak zgodności między zainteresowaniami naukowymi a potrzebami gospodarczymi, a publiczne działania w zakresie badań i rozwoju często nie mają charakteru strategicznego.