Piotr Koj

Blog

Wyższość konstytucji nad prawem unijnym

21 czerwca 2021
Możliwość komentowania Wyższość konstytucji nad prawem unijnym została wyłączona
Od wielu miesięcy obserwujemy prawną batalię organów UE a polskimi organami konstytucyjnymi dotyczącą możliwości ingerencji Unii Europejskiej w polskie prawodawstwo dotyczące sądownictwa. Dyskusja dotyczy w pierwszej kolejności zagadnienia wyższości jednego z dwóch porządków prawnych nad drugim, krajowego konstytucyjnego oraz unijnego. TSUE w kolejnych orzeczeniach stawia kolejne kroki próbując wywieść w nich prymat prawa unijnego nad krajowymi konstytucjami.
Jedno z takich orzeczeń zapadło 18 maja 2021 roku, w którym TSUE nakazał pomijanie konstytucji Rumunii przez tamtejsze sądy jeśli dojdą do przekonania, że stosowanie jej byłoby sprzeczne z przepisami prawa unijmego. Spór dotyczył podobnie jak w przypadku Polski reformy sądownictwa.

Rumuński Trybunał Konstytucyjny bardzo szybko, bo już 8 czerwca odpowiedział TSUE stwierdzając, że działał on poza przyznanymi Unii Europejskiej kompetencjami oraz, że rumuńska konstytucja pozostaje najwyższym prawem do stosowania przez rumuńskie sądy.

Zasada pierwszeństwa prawa Unii zakładająca bezwarunkowy prymat prawa unijnego nad prawem krajowym, nie znalazła potwierdzenia w orzecznictwie większości sądów konstytucyjnych państw członkowskich. Zasadnicze znaczenie ma tu bowiem aspekt konstytucyjny. Zgodnie z przyjętym porządkiem państw członkowskich akceptuje się zasadę pierwszeństwa przepisów Unii Europejskiej przed innymi przepisami krajowymi. Jednak pierwszeństwo nad unijnym ustawodawstwem mają przepisy krajowe o randze konstytucyjnej. Na działania TSUE poza przyznanymi Unii kompetencjami reaguje szereg państw członkowskich.

Wyrokiem Sądu Konstytucyjnego Czech z dnia 8 marca 2006 r. w sprawie kwot cukrowych (sygn. 154/2006 Sb.) orzeczono, że „właściwym podmiotem suwerenności i wynikających z niej kompetencji pozostaje Republika Czeska”, której suwerenność oparta jest na Konstytucji.

Z kolei hiszpański Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2004 r. (sygn. DTC 1/2004) w sprawie Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy oświadczył że, „ustanowienie pierwszeństwa prawa unijnego na mocy art. I-6 Traktatu nie stoi w sprzeczności z nadrzędnością Konstytucji”. Wskazać należy również na postanowienie Izby Karnej Sądu Najwyższego Hiszpanii z dnia 9 stycznia 2020 r. w sprawie specjalnej o numerze 20907/2017 w którym sąd ten sprzeciwił się orzeczeniu TSUE w sprawie C-502/19 i uznał, że jeden z liderów separatystów katalońskich powinien pozostać w zakładzie karnym.

W kierunku wyższości prawa krajowego nad prawem unijnym zmierza również judykatura Federalnego Trybunału Konstytucyjnego w Karlsruhe. W orzeczeniu z dnia 5 maja 2020 r., dotyczącym decyzji Europejskiego Banku Centralnego, FTK uznał, że TSUE, wydając rozstrzygnięcie w sprawie C-493/17, wykroczył poza funkcję sądowniczą powierzoną mu w art. 19 TFUE i naruszył m.in. zasady podziału władz i demokracji zawarte w niemieckiej konstytucji.

Z kolei w orzeczeniu francuskiej Rady Stanu z dnia 21 kwietnia 2021 r. wskazano, że francuska Konstytucja pozostaje nadrzędną normą w ramach francuskiego krajowego porządku prawnego.

https://www.rp.pl/Sedziowie-i-sady/306219930-Sebastian-Kaleta-TSUE-w-sprawie-rumunskiego-sadownictwa-naruszyl-konstytucje-Rumunii–orzekl-tamtejszy-TK.html

https://www.tysol.pl/a67528-Rumunski-Trybunal-Konstytucyjny-orzekl-wyzszosc-rumunskiej-konstytucji-nad-prawem-unijnym#.YNC-xjj3IUE.twitter

 

zobacz archiwum wpisów na blogu »

Aktualności

zobacz archiwum wiadomości »